تبلیغات
. - بررسی ادله‌ی قرآنی اهل سنت بر عدالت و حجیت سیره صحابه

.

...
ابزار ساخت کد منوی آبشاری ابزار ساخت کد منوی آبشاری
..
بررسی ادله‌ی اهل سنت بر حجیت سیره صحابه

اهل سنت برای اثبات عدالت و مشروع بودن بدعت‌ها و اجتهادات خلفا و صحابه، به آیات و روایاتی تمسک می‌کنند که درپست‌های گذشته[1] دو مورد از آیات مهمی که آنان بدان استدلال نموده‌اند‍ را مورد نقد و بررسی قرار دادیم.
از جمله آیاتی که به آن استناد کرده‌اند، آیه 29 سوره فتح می‌باشد که خداوند متعال می‌فرماید: «مُحَمدٌ رَسُولُ اللّه وَ الّذِینَ مَعَهُ اَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفّار رُحَماءُ بَیْنَهُم تَرَاهُم رُكعَا سُجّدا یَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللّه وَ رِضْوَانا [فتح/29] محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، فرستاده خداست و كسانی كه با او هستند، در برابر كافران سرسخت و شدید و در میان خود مهربانند. پیوسته آنان را در حال ركوع و سجود می‌‌بینی؛ در حالی كه همواره فضل خدا و رضای او را می‌طلبند».
ابن عبدالبر در دلالت آیه می‌گوید: «تزكیه‌ای از این برتر و تعدیلی از این قول خداوند كامل‌تر یافت نمی‌شود، پس نیازی به تعدیل آنان نیست، بلكه همگی عادلند».[2]


نقد و بررسی آیه
عمده‌ استدلال اهل سنت در این آیه در جمله «الَّذِینَ مَعَهُ» می‌باشد، و می‌گویند: اولاً: به معنای همراهی و معیت جسمانی است و ثانیاً: مطلق است و همه‌ی صحابه را در بر می‌گیرد و اصلاً به قیدهای بعد از آن توجه ننموده‌اند.
در پاسخ به این دو جنبه می‌توان گفت:
1. مراد از لفظ «مَعَهُ» معیت زمانی و مکانی و ظاهری نیست، بلکه همراهی در فکر و عمل می‌باشد، چرا که بسیاری از کسانی که در عصر پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) زندگی می‌کردند و در کنار ایشان بودند، یا از دشمنان خود حضرت بودند و یا آن‌که هم‌عقیده و هم‌فکر ایشان نبودند و از فرامین حضرت سرپیچی می‌نمودند و در مقام عمل، فاصله بسیاری با مومنان حقیقی داشتند.

2. هم‌چنین خداوند متعال در ادامه می‌فرماید: «وَعَدَ اللهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ مِنهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ اَجْراً عظیما [فتح/29] خدا به كسانى از آنان كه ایمان آورده و كارهاى شایسته كرده‌‏اند آمرزش و پاداش بزرگى وعده داده ‏است». این بیان و كلمه‌ی «منهم» تمام حقیقت و ابعاد وجودی این مسأله را مشخص می‌سازد که تنها همراهی زمانی و جسمانی با پیامبراکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) این اجر و مزد را ندارد، بلکه نیاز به ایمان کامل و عمل صالح می‌باشد.

3. قید «اَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفّار رُحَماءُ بَیْنَهُم» در آیه ویژگی‌ها و اوصاف همراهان و اصحاب پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را بیان می‌‌کند که آنان در برابر كافران سرسخت و در میان خود مهربانند.

حال سوال این است که آیا تمامی اصحاب حضرت این چنین بودند؟
با نگاهی به تاریخ در می‌یابیم که تمام صحابه این چنین نبودند و سابقه بسیاری در فرار کردن در جنگ‌ها داشته‌اند و حتی رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) را در مقابل کفار و مشرکین تنها گذاشتند و در همین خصوص خداوند متعال می‌فرماید:«اذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَیْئاً وَ ضاقَتْ عَلَیْكُمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّیْتُمْ مُدْبِرین ‏[التوبه/25] در آن هنگام كه فزونى جمعیّت‌تان شما را مغرور ساخت، ولى (این فزونى جمعیّت) هیچ به دردتان نخورد و زمین با همه وسعتش بر شما تنگ شده سپس پشت (به دشمن) كرده، فرار نمودید!». بنابراین صحابه‌ای که «اشداء علی الکفار» نبوده و حضرت را در مقابل دشمنان تنها گذاشتند، هرگز مشمول آیه شریفه نمی‌شوند.

نکته دیگر در عمل‌کرد شیخین و رفتار آنان با کفار و مشرکین است. چطور می‌شود که کسانی در جنگ‌ها حتی یک نفر از کفار و مشرکین را نکشتند و در جنگ‌های بسیاری از جمله جنگ احد، حنین، خیبر پا به فرار گذاشته‌اند و پشت به دشمن نموده‌اند، مشمول آیه‌ی «اشداء علی الکفار» بوده باشند.[3]

در این‌جا فقط به یک نمونه اشاره می‌نماییم و آن اقرار خود خلیفه دوم در زمان خلافتش است که طبری نقل می‌کند: «عمر در روز جمعه هنگام خطبه خواندن، سوره آل عمران را مى‌خواند تا رسید به این آیه: «إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِیم[آل‌عمران/155]آنها كه در روز روبرو شدن دو جمعیت با یكدیگر (روز جنگ احد) فرار كردند شیطان آنها را بر اثر پاره‏اى از گناهانى كه قبلا مرتكب شده بودند به لغزش انداخت و خداوند آنها را بخشید، خداوند آمرزنده و حلیم است». سپس گفت: روز اُحُد پس از آن كه شكست خوردیم، من فرار كردم و از كوه بالا مى‌رفتم به طورى كه احساس كردم كه همانند بزكوهى پرش و خیزش دارم و به شدت تشنه شده بودم، شنیدم مردى مى‌گفت: محمد كشته شد، ‌‌گفتم: هر كس بگوید محمد كشته شد، او را مى‌كشم، به كوه پناه آورده و همه بالاى كوه جمع شدیم، در این هنگام بود كه این آیه نازل شد».[4]

در نتیجه: اولاً: آیه شریفه به‌صورت مطلق تمام صحابه و همراهان را اراده نکرده است، بلکه صحابه‌ای را شامل می‌شود که «اَشِدَّاءُ عَلَی الْكُفّار رُحَماءُ بَیْنَهُم» بوده و دارای ایمان و عمل صالح نیز باشند. ثانیاً: به گواهی خود قرآن، تاریخ و روایات، بسیاری از صحابه این ویژگی‌ها را نداشتند.

______________________________
پی‌نوشت
[1]. الف) این مطلب
        ب) این مطلب
[2]. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج1، ص2.
[3]. برای مطالعه بیشتر به این مقاله مراجعه فرمایید.
[4]. طبری، جامع البیان عن تأویل القرآن، بیروت، دار الفكر، ج4، ص144؛/ و الأندلسی، أبو محمد عبد الحق بن غالب بن عطیه، المحرر الوجیز فی تفسیر الكتاب العزیز، لبنان، دارالکتب العلمیه، ج1، ص529؛/ و سیوطی، جامع الاحادیث (الجامع الصغیر و زوائده و الجامع الكبیر)، ج14، ص529 و....


منبع رهروان ولایت http://www.welayatnet.com/fa/news/90437





طبقه بندی: امیر المومنین علی (علیه‌السلام)،  غدیر خم، 
برچسب ها: اهل سنت، صحابه، ادله‌ی قرآنی، عدالت صحابه، بررسی ادله‌ی قرآنی اهل سنت بر عدالت و حجیت سیره صحابه، غدیر،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام محبوب کن - فیس نما
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 5 اردیبهشت 1395 توسط : محسن فرتوت
-------------------------------

-------------------------------

-------------------------------

-------------------------------
----------------------------------------------------

مطالب جدید

-----------------------------------------------------

آشنایی با مسیحیت و پاسخ به شبهات

----------------------------------------------------

----------------------------------------------------

----------------------------------------------------