تبلیغات
. - حفظ شریعت در پرتو وجود امام

.

...
ابزار ساخت کد منوی آبشاری ابزار ساخت کد منوی آبشاری
..
حفظ شریعت علت وجود امام

شریعت آسمانی مورد نیاز بشر از زمان بعثت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، تا قیامت، همانا شریعت اسلام می‌باشد؛ بنابراین حفظ آن لازم و ضروری خواهد بود.

یکی از برهان‌های عقلی بر ضرورت وجود امام معصوم پس از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در میان امت اسلامی و جامعه بشری تا قیامت، برهان «حفظ شریعت» است. این برهان، نخست از سوی امامان اهل‌بیت(علیهم‌السلام) مطرح گردیده و سپس توسط متکلمان شیعه تبیین شده است.

بشر همواره به شریعت آسمانی نیاز داشته و خواهد داشت؛ زیرا عقل و دانش بشری، پاسخ‌گوی همه نیازهای هدایتی بشر در قلمرو زندگی دنیوی و اخروی، و مادی و معنوی انسان نبوده و نخواهد بود؛ چون اولاً بسیاری از مسایل هدایتی و مورد نیاز انسان از دست‌رس عقل و تجربه بشری بیرون است، و ثانیاً مسایلی که تا حدودی در دسترس عقل و تجربه بشری است، به دلیل خطاپذیری معرفت بشری، قواعد و ضوابط استوار و خدشه‌ناپذیری لازم دارد تا راه‌گشای خردورزی انسان باشد. در هر صورت، نیاز همیشگی بشر به شریعت آسمانی  علاوه بر این که مبرهن است مورد اجماع امت اسلامی است.

از آن‌جا که شریعت اسلام، آخرین شریعت الهی است، شریعت آسمانی مورد نیاز بشر از زمان بعثت پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) تا قیامت، همانا شریعت اسلام می‌باشد؛ بنابراین حفظ آن لازم و ضروری خواهد بود؛ یعنی شریعت اسلام که به واسطه پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) از آسمان به زمین آمد، باید همواره در زمین باقی باشد تا انسان‌ها بتوانند به‌ آن دست‌رسی داشته، با پیروی از آن، نیاز هدایتی خود را برآورده کنند.

بدیهی است حفظ شریعت اسلامی به طور کامل و بدون این‌که هیچ‌گونه کاهش یا افزایش در آن رخ دهد، در گرو آن است که احیا کننده دین اسلام همانند  کسی که اسلام را آورده یعنی، پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) از ویژگی عصمت علمی و عملی برخوردار باشد؛ یعنی نه دچار جهالت و سهو و نسیان شود و نه تحت‌تأثیر تمایلات نفسانی و وسوسه‌های شیطانی قرار گیرد و عمداً به تغییر و تحریف احکام الهی دست زند. این مهم جز با وجود پیشوای معصوم در میان بشر تحقق نخواهد یافت.
پیشوای معصوم که آورنده نزول شریعت اسلامی و قرار گرفتن آن در دست‌رس بشر است، همانا پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) بوده است و پس از وی کسی خواهد بود که به جانشینی آن حضرت، امر رهبری و هدایت بشر را بر عهده دارد.

برای فرض مزبور هیچ جایگزینی وجود ندارد، مگر این‌که امام معصوم رهبری را بر عهده گیرد. زیرا هر فرض دیگری غیر از آن یا ویژگی‌ عصمت را ندارد و نمی‌تواند احیاء کننده شریعت اسلام باشد؛ مانند این‌که گفته شود: شریعت اسلام از طریق خبرهای غیرمتواتر حفظ می‌شود. و یا از ویژگی‌ عصمت برخوردار است؛ ولی در بردارنده کلیه احکام شریعت نیست؛ مانند این‌که گفته شود: شریعت اسلام از طریق اجماع امت یا خبرهای متواتر حفظ می‌شود.

و از طرفی وجه ضرورت امام معصوم تنها منحصر در بیان و حفظ شریعت نیست، بلکه این امر یکی از وجوه نیاز به امام است.
خواجه نصیر الدین طوسی در تجرید می‌فرماید: «كسانى كه به امام معصوم اعتقاد دارند، بر این عقیده‌اند كه شریعت، به دست ائمه معصوم، پس از پیامبراكرم‌(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نقل شده است و بدین وسیله شریعت، محفوظ مانده و در اختیار آنان است. البته حفظ و نقل شریعت، یكى از وجوه نیاز به امام معصوم است؛ نه یگانه وجه و دلیل. بر این اساس، حفظ و نقل شریعت از سوى امامان معصوم پیشین، دلیل بر بى‌نیازى از امام معصوم در زمان حاضر نیست».[1]

پس از پیامبر اكرم‌(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و در دوران حضور امامان معصوم‌(علیهم السلام) شریعت، از سوى آنان نقل و حفظ شده است و همان شریعت، هم اكنون در عصر امام غایب(عج) نیز محفوظ است و اگر چنین نبود و حفظ شریعت به حضور او نیاز مى‌داشت، حتماً ظهور مى‌كرد؛ یعنى با وجود امام معصوم، هر چند غایب باشد، مى‌توان اطمینان كرد كه شریعت اسلام همان است كه از سوى امامان معصوم‌(علیهم السلام) پس از پیامبر اكرم‌(صلی‌الله‌علیه‌وآله)، نقل و حفظ شده است، اما اگر امام معصوم وجود نمى‌داشت، راهى براى حصول چنین اطمینانى وجود نداشت.[2]

البته در این‌جا ممکن است گفته شود: قرآن کریم هر دو ویژگی مزبور را دارد؛ زیرا هم واجد ویژگی عمصت است و از گزند هر گونه افزایش و کاهشی مصون مانده است؛ چرا که خداوند وعده قطعی داده، که آن را حفظ خواهد کرد و فرموده: «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ ‏[حجر/9] قطعاً ما قرآن را نازل کرده و قطعا حافظ آن می‌باشیم».
و هم کلیه معارف و احکام الهی را در بردارد؛ چنان‌که فرموده است:« وَنَزَّلْنَا عَلَیْکَ الْکِتَابَ تِبْیَانًا لِکُلِّ شَیٍْ[نحل/89] کتاب را که بیان‌گر هر چیزی در قلمرو هدایت است، بر تو نازل کردیم».

در این‌که قرآن کریم از گزند تحریف به افزایش یا کاهش، مصون مانده است، سخنی نیست؛ چنان‌که در بیان‌ دیگری در قرآن کریم درباره آن‌چه بشر در قلمرو هدایت به آن نیاز دارد، نیز تردیدی وجود ندارد، ولی سخن در چگونگی بیان قرآن در زمینه کلیه معارف و احکام الهی مورد نیاز بشر است.
از آیات قرآن به دست می‌آید که بیان‌گری قرآن در معارف و احکام الهی به دو شیوه بی‌واسطه و باواسطه انجام گرفته است، یعنی اصول و کلیات احکام الهی در وحی قرآنی آمده است و بیان تفاصیل آن‌ها بر عهده پیامبراکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) گذاشته شده است. بدین معنا که پیامبراکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) مأموریت داشته است که نخست، آیات قرآن را بر مردم تلاوت کند و سپس به تبیین و تفسیر آن‌ها بپردازد.
خداوند فرموده است: «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمْ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ[جمعه/2] خداوند در میان انسان‌های امّی پیامبری را از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان تلاوت کند و آنان را تزکیه کرده، کتاب و حکمت را به آنان بیاموزد». و نیز فرموده است: «أَنزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ[نحل/44] قرآن را بر تو نازل کردیم، تا آن‌چه را که برای مردم نازل شده است قرآن برای آنان بیان کنی».

بنابراین تعلیم و تبیین قرآن توسط پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) صورت گرفت و این بخش از معارف و احکام الهی در اصطلاح، سنّت نامیده می‌شود. لذا کتاب و سنت دو منبع و مصدر اساسی شریعت اسلامی‌اند. کتاب، مشتمل بر کلیات احکام اسلامی است و سنت، تفاصیل آن را در بردارد. بعد از پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) نیز ما به انسانی معصوم که بتواند قرآن را تفسیر و تبیین کند، نیاز داریم و آن شخص کسی جز ائمه اطهار(علیهم‌السلام) نیست.

در نتیجه:  عمل به شریعت در گروه حفظ شریعت و احکام آن می‌باشد. و یکی از دلایل وجود امام، حفظ شریعت است؛ لذا از این‌جا مشخص می‌شود که یکی از اهداف مهم و بنیادین امامت حفظ شریعت اسلام است که این با هدف خلقت بشر که رسیدن انسان به مقام اعلا علیین است سازگاری دارد.
------------------------------------------------------
پی‌نوشت
[1]. الشافى فى الإمامة، ج 1، ص 186 - 181.
[2]. استفاده شده از کتاب  امامت در بینش اسلامی نوشته علی ربانی‌گلپایگانی.





طبقه بندی: غدیر خم،  امیر المومنین علی (علیه‌السلام)، 
برچسب ها: امام، غدیر، امامت، عمصت، عید غدیر، امام معصوم،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام محبوب کن - فیس نما
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 12 شهریور 1396 توسط : محسن فرتوت
-------------------------------

-------------------------------

-------------------------------

-------------------------------
----------------------------------------------------

مطالب جدید

-----------------------------------------------------

آشنایی با مسیحیت و پاسخ به شبهات

----------------------------------------------------

----------------------------------------------------

----------------------------------------------------